E-Book
Terug Bij Af
Beleidstheater kiest elk jaar een thema. Als rode draad in haar voorstellingen. Dit jaar is het thema Beginnen. Onze gedachte daarachter is: Organisaties & instellingen krijgen het (zeer) moeilijk, wanneer bij hen ‘de geest van de beginner’ is verdwenen. Bij Producties kunt u lezen hoe wij dit vertalen naar werkvormen & scripts. Wij doen verslag van onze aanpak van dit thema via een (e)book, dat verschijnt in 2013. De werktitel is ‘Terug Bij Af’. Leest u met ons mee? Of beter nog; wilt u zelf ook een bijdrage schrijven? Welkom!
Sinds enige tijd probeer ik te denken als een schrijver. Waarom niet? Een schrijver is bijvoorbeeld moedig. Die wroet in zijn ziel, zegt Renate Dorrestein. Mooie opvatting. Wat een schrijver ook doet is spelen met tijd. Waarom altijd met het begin ‘beginnen’. Zo openden we laatst een congres met het einde. Dus; bij het begin vroegen we aan iedereen hoe het was geweest en zongen het slotlied. Geinig. En had een mooi effect. Wie aan het einde begint, kan toewerken naar datzelfde hoogtepunt als bij de start. Helder, toch? Januari 2011
Het was de kinderfilm die het me duidelijk maakte. De helden stonden voor een golvende muur van water die gek genoeg steeds maar op dezelfde hoogte bleef. De wijze, in dit geval een sprekende leeuw (ja, ja), sprak helder zijn profetische woorden: “Als je daaraan begint, is er geen weg terug”. Helemaal raak! Ergens aan beginnen is niet vrijblijvend. Een eigen bedrijfje starten. Geraakt worden door internet. Kinderen opvoeden. Iets maken dat kwaliteit heeft (een mooie bijeenkomst bijvoorbeeld). Werken met topmuzikanten. Er is geen weg terug. Dat wordt de norm. Januari 2012
De computers van nu waren er nog niet. De toen nog jonge wetenschapper werkte keihard aan zijn proefschrift. Aan een beroemde Nederlandse universiteit. Toen zijn manuscript bijna af, brandde het gebouw af. Met zijn tekst. Geen nood, de jonge man ging gewoon weer aan de slag. Toen sloeg het noodlot toe. Weer ging het manuscript, opnieuw door brand. En wat deed hij. Hij begon weer opnieuw. januari 2012
Het zijn twee woorden die me behoorlijk achtervolgen. Toevallig ook de titel van een boek en film, maar daar gaat het nu even niet om. De woorden zijn ‘absolute beginner’. Zo mooi! Wees een absolute beginner. Start iets op waarvan niet direct duidelijk is of het werkt. “Innoveren is verspillen”, vertelde een hoge ambtenaar me ooit. “Kijk maar naar de natuur, niet elk zaadje komt uit”. Absolute beginners zaaien. En oogsten, eventueel. En eventueel niet. De achterdochtige vriendin had ook iets met beginnen. Ze keek me recht in de ogen: “Durf jij wel een verliezer te zijn?” Ik reageerde afwerend. “Wat bedoel je?” “Een verliezer is een held”, vervolgde ze. “De verliezer zoekt situaties op die niet bij voorbaat te winnen zijn”. Een absoluut leuke insteek van haar. Om mee te beginnen. januari 2012
De wetenschappers zagen er slim uit. Niet zo gek, want het waren wetenschappers. Ze waren dan ook verre van blij met deze opdracht. Sterker nog, ze waren helemaal niet blij. Ze hielden van reflecteren, nadenken. Zozeer zelfs dat de daadkracht al jarenlang weg was. Ver weg.
“Maak steeds in 20 seconden een nieuw plan. Herhaalde dit vijf keer”. We zetten de duimschroeven nog een keertje aan. “Hou nou toch op”, riep een van hen, “zo werkt dat niet”. “Jawel hoor”, glimlachten wij, “zie het als een proef. Met een nieuw principe: ‘Begint Eer Ge Bezint’ ”. januari 2012
Iedereen aan de vergadertafel was het eens. Het wordt de hoogste tijd dat we nu eens schrappen in het een aantal projecten. Er zijn er inmiddels te veel. Veel te veel. Iedereen knikte instemmend. Dat gaan we doen. Nu echt. Voor de projecten is er geen ontkomen meer aan.
Dat voelde goed. Dat is nog eens besturen. De deelnemers keken tevreden om zich heen. Totdat een van hen, bijna schuchter, haar vinger op stak. “Ik vraag me af”, zei ze, “waarom werken we überhaupt met projecten?”
Da’s nou echt iets voor haar, hoorde je de rest denken. Hebben we net consensus, komt zij met zo’n waaromvraag. Tot grote schrik van de hele tafel bleef het daar niet bij. Ze ging door. Waarom maken we geen einde aan dat hele fenomeen, aan alle projecten? Waarom zijn we daar ooit mee begonnen? Moeten we er niet gewoon van af? januari 2012





